Αρχική > Έρευνα, Βάση Δεδομένων, Δημοσιεύσεις, Ειδήσεις, Περιοδικό, Σκέψεις > Το περιοδικό Nature και η «ανοικτή πρόσβαση»

Το περιοδικό Nature και η «ανοικτή πρόσβαση»

Ιανουαρίου 24, 2011 Σχολιάστε Go to comments

Ο εκδοτικός οίκος Nature που μεταξύ άλλων εκδίδει το μηνιαίο περιοδικό επιστημονικών εργασιών Nature, αποφάσισε πρόσφατα να εκδώσει ένα αντίστοιχο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης το Scientific Reports. Θα έπρεπε να ακούγεται περίεργο κάτι τέτοιο; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή…

Πριν από περίπου 7.5 χρόνια, τον Αύγουστο του 2003 είχε ξεκινήσει μία σειρά τοποθετήσεων επάνω στο θέμα της ανοικτής πρόσβασης στην επιστημονική αρθρογραφία. Ανέπτυξαν την άποψή τους αρκετοί άνθρωποι από το χώρο της έρευνας, της εκπαίδευσης, των εκδόσεων και από διάφορους άλλους χώρους. Η γενικότερη στάση των υπευθύνων του περιοδικού κράτησαν ιδιαίτερα επικριτική στάση στην έννοια της ανοικτής πρόσβασης και δεν ήταν οι μόνοι. Την ίδια στάση κράτησαν και οι διευθυντές των μεγάλων εκδοτικών οίκων. Υπέρ της έννοιας αυτής εκφράστηκαν κυρίως άνθρωποι που ασχολούνται άμεσα με την έρευνα, καθώς και υπέρμαχοι της αντίστοιχης έννοιας που βρίσκει εφαρμογή στο χώρο του λογισμικού υπολογιστών, όπως ο Richard Stallman.

4 χρόνια αργότερα, ένα άρθρο στο περιοδικό Nature έκανε ανοικτή επίθεση ενάντια στις ανοικτής πρόσβασης εκδόσεις Public Library of Science (PLoS). Εν ολίγοις, το άρθρο υποστήριζε ότι το εγχείρημα του PLoS στηρίζεται σε χαμηλής ποιότητας άρθρα που υφίστανται ανεπαρκή κριτική. Το υποκριτικό της υπόθεσης είναι ότι στην ανακοίνωση αναφέρεται η πρόθεση για να συμπεριλαμβάνεται το Scientific Research στις λίστες και στα αποθετήρια περιοδικών ανοικτής πρόσβασης, όπως βέβαια είναι και το PLoS.

Δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη η παραπάνω στρατηγική. Πρόκειται για μεγάλες εταιρείες που έχουν ως κύριο σκοπό το ολοένα και μεγαλύτερο κέρδος. Η φιλοσοφία της ανοικτής πρόσβασης στην επιστημονική βιβλιογραφία κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος. Είναι βέβαια πολύ νωρίς για να μιλήσει κανείς για αντιπαράθεση ως ίσος προς ίσο με τους μεγάλους εκδοτικούς οίκους. Παρ’ όλα αυτά, οι εταιρείες αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο που απειλεί τα κέρδη τους και αποφασίζουν να αντιμετωπίσουν τον «εχθρό» χρησιμοποιώντας τα ίδια του τα όπλα. Υπερτερούν όμως στο ότι διαθέτουν κεφάλαια με τα οποία μπορούν να στηρίξουν πιο εύκολα ένα τέτοιο εγχείρημα, ενώ η άλλη πλευρά στηρίζεται κατά βάση σε δωρεές από πανεπιστήμια και ιδρύματα.

Το ποιός θα επικρατήσει θα το δείξουν τα επόμενα χρόνια. Είναι ψευδαίσθηση να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να αλλάξει η κατάσταση στην έρευνα, όσο δεν αλλάζει ριζικά η κατάσταση στο πολιτικό σκηνικό. Είναι καθαρά θέμα πολιτικής, το τί ρόλο θα παίζει η έρευνα, από ποιον θα γίνεται, σε ποιούς τομείς και για ποιον σκοπό. Όσο η παιδεία και η έρευνα αποτελεί εμπόρευμα, κανένα κίνημα «ανοικτής πρόσβασης» δεν πρόκειται να δώσει ριζική λύση. Είναι μια μορφή αντίστασης που αν δεν έχει γερές πολιτικές βάσεις δεν πρόκειται να έχει μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα.

(Η αρχική ιδέα για το άρθρο, ήρθε διαβάζοντας το άρθρο στο Slashdot)

Advertisements
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: